...

Duurzaamheid en Fairtrade in de Balie

De Balie, ooit een eerbiedwaardige rechtbank, werd begin jaren tachtig omgebouwd tot een debatcentrum voor politiek, kunst en cultuur. Vanaf de eerste dag oriënteerde dit centrum zich op een milieu- en duurzaamheidsbeleid in de breedste zin van het woord. Stap voor stap werd gewerkt aan energiebesparing en het aanbieden van milieuvriendelijk, sociaal verantwoord en gezond voedsel. Ook de reeks lezingen en workshops over duurzaamheid, kernenergie, dierenwelzijn en klimaat draagt bij aan de politieke bewustwording van bezoekers en horecagasten en bevordert een maatschappelijk draagvlak voor de noodzakelijke nationale en uiteindelijk ook internationale politieke veranderingen op dit gebied.

Ik praat hierover met horecamanager Zarou van Dis en Bas Noldus, hoofd techniek. Enthousiast en gedreven praat Bas Noldus over groene stroom uit waterkracht, LED lampen, warmte-terugwin-installaties, CO2-sturing, dubbelglas en nog veel meer technologische mogelijkheden die reeds nu maar zeker in de nabije toekomst mogelijk zijn.

De cost gaet voor de baet uyt

Van huis uit was Bas niet zo bewust bezig met politiek en milieu maar vanaf dat hij in de Balie kwam werken werd hij gefascineerd door de ontdekking dat je met milieumaatregelen het totale kostenplaatje van een bedrijf kan drukken. Met een triomfblik in zijn ogen praat hij over de winst die elke LED lamp en elke dubbelbeglazing oplevert. De milieuwinst is een lager energieverbruik. Facilitair is de winst dat er minder vaak lampen vervangen hoeven te worden (of helemaal niet). De gemeente – van wie De Balie het gebouw huurt – schrikt soms terug voor de investeringskosten van milieubesparende maatregelen. Bas probeert hen dan met een doortimmerd technisch verhaal te overtuigen van de oer-Hollandse koopmanswijsheid “De cost gaet voor de baet uyt”. Die koopmanswijsheid gebruikt hij ook als het gaat om zaalverhuur. De Salon - een kleine zaal met LED lampen - is veel goedkoper dan de grote zaal waar deze lampen nog niet geïnstalleerd zijn. Als een huurder schrikt van de hogere prijs van de grote zaal prijs wordt de milieuvriendelijke Salon het betere alternatief. “Als een huurder de grote zaal wil huren dan mag dat natuurlijk. Het duurzaamheidsargument wordt standaard gebruikt bij eigen programma’s en coproducties. Daar kan ik altijd op de kosten letten.”

Is Bas enthousiast, minstens zo gedreven is horecamanager Zarou van Dis. In tegenstelling tot Bas komt zij wel uit een politiek bewust milieu. Mijn ouders, vertelt zij, waren licht activistisch. Demonstreren tegen de kernbom, afkerig van de consumptiekoorts, milieubewust en betrokken bij mens- en dierenwelzijn. Zarou heeft deze mentaliteit meegenomen en in het café kan je dan ook alleen maar diverse soorten fairtrade koffie en thee drinken. “De melk die gebruikt wordt voor de 300 dagelijkse koppen cappuccino is biologisch. Ook het vlees dat onze chef kok inkoopt bij vertrouwde boeren moet voldoen aan dierenwelzijnscriteria en de vis wordt geselecteerd op basis van de vijswijzer.”

Broodje plofkip uitverkocht

Op originele en vaak humoristische wijze maakt Zarou haar klanten bewust van dierenwelzijn. Zo kon je een heerlijk broodje biologische kip kopen voor €12,50 maar je kon ook kiezen voor een broodje scharrelkip € 7,50. Nog goedkoper zou zijn een broodje plofkip van € 3,50 maar op de menukaart stond dat deze uitverkocht was. Volgens Zarou kiezen de meeste mensen toch voor de goedkopere scharrelkip.

Een succesvolle dierenwelzijnsactie was ook de door De Balie georganiseerde manifestatie DIERNER. Tijdens het DIERNER diner werd een geslacht varken ter plekke uitgebeend en geserveerd. Sommige gasten lieten zich dat lekker smaken. Andere gasten vonden het schokkend en zagen van de maaltijd af. Ondertussen stonden buiten dierenactiegroepen te protesteren. In een ander programma ‘Abattoir De Balie’ over de relatie tussen mens en dier, had De Balie nog verder willen gaan door op het podium een paar hanen te slachten – in feite hun kop af te hakken. Maar hanen slachten in het openbaar bleek wettelijk verboden.

De Balie werkt ook regelmatig samen met natuurmonumenten over de waarde van natuur. Afgelopen jaar was dat Goudader Natuur. “Natuur en landschap is als kunst en cultuur; het maakt het leven mooier. Alleen al daarom is het van belang om de natuur in ons fraaie, gevarieerde land te beschermen, te onderhouden en te ontwikkelen. Maar in tijden dat de politiek zich vooral bezighoudt met economisch herstel en bestrijding van de crisis is dit argument niet meer genoeg. Voor de leefbaarheid, veiligheid en economie van Nederland is de natuur cruciaal. Hoog tijd dus voor discussie, met inspirerende sprekers, denkers en doeners. Met elkaar stellen we heersende vanzelfsprekendheden op het gebied van natuur en landschap ter discussie en gaan we op zoek naar nieuwe initiatieven, alternatieve benaderingen en duurzame oplossingen”, aldus Zarou en Bas.

Overweldigd en door het enthousiasme en geïnspireerd door al deze manifestaties neem ik afscheid.

Een artikel van hansbeerends@planet.nl