...

Goed en eerlijk goud

‘Geef goud omdat je van haar houdt.’ Deze reclametekst met foto van een blij kijkende vrouw met gouden sieraad zie je vaak in kranten en tijdschriften. Goud maakt blij is de boodschap. Maar hoe staat het met de mijnwerkers die dat goud uit de grond halen. Zijn die ook zo blij? Nou niet bepaald. In de kleinschalige goudmijnen in Afrika en Latijns Amerika werken 16 miljoen arbeiders onder erbarmelijke omstandigheden. Het werk is zwaar en gevaarlijk, er wordt met giftig kwik gewerkt en de lonen zijn uiterst laag.

De ontwikkelingsorganisatie Solidaridad en stichting Max Havelaar riepen in mei 2012 juweliers op over te gaan op gecertificeerd Fairtrade goud. Via Fairtrade ontvangen mijnwerkers dan een minimumprijs en daarnaast 2000 dollar per kg goud die zij gezamenlijk investeren in hun gemeenschap

De eerste juweliers

Myrna Floor en Jeroen Pasteuning van juwelierszaak MIO behoorden bij de tien eersten die zich hiervoor aanmeldden en op een regenachtige dag eind juni praat ik met hen over hun motieven en de dagelijkse praktijk in hun winkel op de  Haarlemmerstraat 40. ( zie www.miosieraden.nl )

Myrna: “Bij mijn ouders thuis werd er vaak gepraat over maatschappelijke problemen en al jong werd ik ranger (jeugdlid) bij het Wereldnatuurfonds, probeerde vegetariër te worden, betaalde mee aan het Foster Parents Plan en voelde me betrokken bij projecten die zich richten op armoedebestrijding. Dus toen dat idee van Fairtrade goud opkwam dacht ik meteen, ja dat is het.”

Jeroen: “Nou bij ons thuis waren we daar niet zo druk mee bezig. Natuurlijk op school deed ik wel mee aan milieu- en andere maatschappijke projecten maar dat was het dan wel. Toen Myrna zo enthousiast over dat Fairtrade goud begon moest ik daar toch wel even over nadenken.”

Myrna/Jeroen : “We zijn allebei 39 jaar, van jongs af aan wilden we allebei iets creatiefs doen en zodoende leerden we elkaar kennen op de vakschool edelsmeden en sieraad ontwerpen in Schoonhoven. In 2002 namen we deze al langer bestaande juwelierszaak over en gaven deze de naam MIO.

MIO  is het Italiaanse woord voor mijn en als je het uitspreekt als Mi Jo krijg je Myrna en Jeroen.  Zowel de goudmijn als onze namen komen in MIO samen. In 2012 besloten we - na diepgaande en soms moeizame gesprekken -  met Fairtrade in zee te gaan. Ik was er direct uit ideële overwegingen heel positief over maar Jeroen wilde eerst goed nagaan of dit wel haalbaar was. En het bleek haalbaar, sterker nog Jeroen met zijn zakelijk instinct ontdekte vrij snel dat wij met Fairtrade goud  een bijzondere positie konden verkrijgen in de juweliersmarkt. Mijn ideële kijk en zijn zakelijke kijk klikten en het liep direct goed. Het  loopt nog steeds goed en we zijn er trots op dat wij tot de pioniers behoren.”

Hoe loopt zo iets?

“Of Fairtrade goud aan alle voorwaarden voldoet wordt door Max Haverlaar gecontroleerd van producent tot consument.  De goedkeurende licentie wordt achtereenvolgens verstrekt aan de mijn, aan de firma in Engeland die het goud legeert, aan de groothandel die het van de legeerder afneemt en tenslotte van de juwelier die het aan de klant verkoopt. Er zijn ook juweliers die mee willen gaan met een controle tot aan de groothandel en die mogen zich dan geregistreerd goudsmid noemen; wij hebben echter gekozen voor de 100% licentie.

Hoeveel juweliers fairtradegoud verkopen weten we niet maar het is een relatief kleine minderheid. Het vergt natuurlijk enige investering en nog al wat administratie; reden voor velen om daar niet aan te beginnen. Jammer maar waar. Bovendien ringen en andere sieraden gemaakt van Fairtrade goud zijn toch zo’n 15 % duurder.  

Wij maken alle sieraden zelf en de klant kan dan kiezen tussen sieraden met een Fairtrade-stempel of sieraden van gewoon gerecycled goud. De meeste klanten die hier komen hebben al van te voren beslist fairtrade sieraden te kopen. Klanten die voor het eerst voor de keuze gesteld worden, kiezen toch bijna allemaal voor gewoon gerecycled goud. Nou ja, goed voor het milieu zeggen ze dan en op zich is dat waar maar een beetje meer aandacht voor de mijnwerker zou ons wel zo lief zijn. Mochten er in de toekomst meer edelmetalen en edelstenen in aanmerking komen voor een keurmerk dan zullen wij daar zeker aan meedoen.”

Bij het afscheid kijk ik nog even met een loep naar het fairtrade-stempel in een ring en ik kan me voorstellen dat een ring met stempel kan zorgen voor extra blijheid.   

Hans Beerends